مقالات آموزشی

علت زرد شدن طلای سفید چیست؟ تفاوت آلیاژ و روکش رودیوم

زردشدن طلای سفید می‌تواند از نمایان‌شدن رنگ آلیاژ زیر روکش رودیوم باشد. تفاوت بدنه و پوشش، محدودیت تشخیص عیار از روی رنگ و نکات تجدید آبکاری را بخوانید.

تصویرسازی مفهومی: علت زرد شدن طلای سفید چیست؟ تفاوت آلیاژ و روکش رودیوم
در این مقاله می‌خوانید ۵ بخش

زردشدن طلای سفید لزوماً نشانه تقلب نیست

علت زرد شدن طلای سفید می‌تواند فرسودگی پوشش رودیوم و نمایان‌شدن ته‌رنگ آلیاژ زیر آن باشد. بنابراین، تغییر رنگ به‌تنهایی برای نتیجه‌گیری درباره تقلبی‌بودن یا عیار زیورآلات کافی نیست؛ همان‌طور که ظاهر بسیار سفید نیز عیار مشخصی را ثابت نمی‌کند.

مؤسسه گوهرشناسی آمریکا، GIA، در مطلب ۲۹ ژوئن ۲۰۱۵ توضیح می‌دهد که طلای سفید اغلب با رودیوم پوشانده می‌شود و این پوشش با استفاده به‌تدریج فرسوده می‌شود. این توضیح یک علت ممکن برای تغییر ظاهر است، نه تشخیص قطعی درباره انگشتر، دستبند یا گردنبند شما. برای فهم موضوع باید رنگ بدنه طلا را از رنگ لایه سطحی جدا کرد.

بدنه طلای سفید چه تفاوتی با پوشش آن دارد؟

طلای سفید به معنای طلایی نیست که ذاتاً سفید باشد. طبق توضیح GIA، آن را با آلیاژکردن طلا با فلزاتی مانند نیکل یا پالادیوم، و نیز مس و روی، می‌سازند. در نتیجه، ترکیب آلیاژ در ظاهر بدنه نقش دارد.

دفتر عیارسنجی شفیلد در مطلب ۶ سپتامبر ۲۰۱۹ می‌گوید آلیاژ طلای سفید معمولاً ته‌رنگ زرد دارد و اغلب برای سفیدترشدن ظاهر با رودیوم پوشانده می‌شود. آبکاری در اینجا یعنی قرارگرفتن لایه‌ای از فلزی دیگر روی بدنه. پس سفیدی سطح الزاماً همان رنگ آلیاژ زیرین نیست؛ یک قطعه می‌تواند بدنه‌ای با ته‌رنگ زرد و سطحی سفیدتر داشته باشد، بی‌آنکه این تفاوت به‌خودی‌خود تناقضی در ماهیت آن باشد.

با فرسودگی رودیوم چه تغییری دیده می‌شود؟

وقتی پوشش سطحی به‌تدریج فرسوده شود، رنگ بدنه زیر آن می‌تواند بیشتر به چشم بیاید. از این منظر، زردترشدن ظاهر ممکن است نتیجه کمترشدن پوشانندگی روکش باشد، نه مدرکی که نشان دهد خود قطعه دیگر طلا نیست.

بااین‌حال، از توضیح عمومی درباره فرسودگی نمی‌توان علت تغییر رنگ هر قطعه را تعیین کرد. منابع موجود نیز زمان ثابتی برای دوام رودیوم یا فاصله لازم میان دو نوبت آبکاری ارائه نمی‌کنند. بنابراین، نمی‌توان صرفاً از مدت استفاده نتیجه گرفت که روکش حتماً باید سالم مانده باشد یا حتماً به تجدید نیاز دارد. وعده یک دوره دوام یکسان برای همه زیورآلات، پشتوانه‌ای در این شواهد ندارد.

آیا از روی رنگ می‌توان عیار را تشخیص داد؟

GIA مشخصاً توضیح می‌دهد که وجود روکش می‌تواند تشخیص بصری طلای سفید ۱۴ و ۱۸ عیار را دشوار کند. یعنی دو قطعه با عیار متفاوت ممکن است به‌دلیل پوشش سطحی، ظاهری نزدیک به هم داشته باشند. در نتیجه، میزان سفیدی و درخشندگی جای تعیین عیار را نمی‌گیرد.

همین محدودیت درباره زردشدن نیز مهم است: مشاهده رنگ زیر روکش، به‌تنهایی پاسخ پرسش «این قطعه چه عیاری دارد؟» نیست. برای مطالعه جداگانه درباره نشانه‌های درج‌شده روی زیورآلات، راهنمای معنی عدد ۷۵۰ روی طلا می‌تواند مکمل این بحث باشد؛ موضوع آن با رنگ سطح تفاوت دارد. نه زردشدن را به‌تنهایی حکم تقلب بدانید و نه سفیدی کامل را مدرک اصالت.

پیش از تجدید آبکاری چه چیزی باید روشن شود؟

بر اساس مطلب GIA، پوشش فرسوده ممکن است به تجدید آبکاری نیاز پیدا کند؛ اما این امکان را نباید به توصیه قطعی برای هر تغییر رنگ تبدیل کرد. پرسش مفید هنگام مراجعه برای بررسی قطعه این است که آیا تغییر ظاهر به پوشش مربوط است و چه ارزیابی‌ای پشت این نتیجه قرار دارد.

دفتر عیارسنجی شفیلد به بررسی تخصصی ترکیب و ضخامت پوشش با روش آزمایشگاهی XRF اشاره می‌کند. این اشاره، دستور آزمایش خانگی یا تضمین دسترسی به همان خدمت در ایران نیست. همچنین منابع این راهنما اطلاعاتی درباره هزینه، شرایط ارائه خدمات یا ضمانت آبکاری در ایران ندارند. مقررات بریتانیایی مطرح‌شده در منبع شفیلد نیز نباید به‌عنوان الزام فروش یا استاندارد محلی ایران تلقی شوند.

منابع این مطلب
[۱] Choosing Between White Gold, Platinum, Palladium, and Silver — GIA
[۲] Is your plating breaking the rules? — Sheffield Assay Office
مطالب بیشتر در مقالات آموزشی
دیدگاه‌ها۰ دیدگاه تأییدشده

هنوز دیدگاهی منتشر نشده است. اولین نفر باشید.

دیدگاه خود را بنویسید

دیدگاه پس از بررسی مدیر منتشر می‌شود. نام و متن شما عمومی خواهد بود.